Elastyczne formy zatrudnienia – co to jest?
Rynek pracy to rynek na którym dominującą rolę pełni umowa o pracę. Jest to rodzaj współpracy na którą decyduje się największa ilość pracodawców oraz pracowników. Jak pokazują analizy obecnie można zaobserwować trend stopniowego odchodzenia od typowych umów o pracę na czas nieokreślony w kierunku tak zwanych elastycznych form zatrudnienia. Poprzez termin ten należy rozumieć umowy związane ze świadczeniem pracy pozwalające na swobodne kształtowanie czasu jej wykonywania oraz ogólnych warunków. Elastyczne formy zatrudnienia mają na celu stanowić pomoc w sytuacji gdy wymagane jest szybkie dostosowanie popytu na pracę z podażą w danym zakładzie pracy.
Najczęściej spotykanymi umowami należącymi do elastycznych form zatrudnienia są umowy cywilno-prawne takie jak umowa zlecenie oraz umowa o dzieło. Obydwie mogą być wykonywane w dowolnym czasie i w dowolnym wymiarze. Zarówno pracownik jak i pracodawca, a dokładnie podmiot zlecający dzieło oraz zlecenie i podmiot przyjmujący dzieło oraz zlecenie mają możliwość kształtować umowę według własnych potrzeb. W sytuacji gdy przedsiębiorstwo potrzebuje nagle osoby do pomocy przy produkcji lub gdy zapotrzebowanie na siłę roboczą dotyczy jedynie okresu trwania zlecenia tego typu umowy są bardzo korzystne. Pracodawca ma możliwość dokończyć podjęte przedsięwzięcie bez niepotrzebnych postojów w produkcji natomiast pracownik na podjęcie pracy zarobkowej oraz zwiększenie swojego doświadczenia zawodowego. Warto jednak pamiętać, że nie jest to praca stała dlatego też występują również pewne wady takie jak brak możliwości przedłużenia współpracy oraz prawdopodobieństwo, że pracownik nie będzie się zbytnio angażował w powierzone mu obowiązki ze względu na fakt, że i tak po upływie czasu trwania umowy nie zostanie on zatrudniony. Umowa zlecenie oraz umowa o dzieło związane są z wykonywaniem pracy nie u pracodawcy, lecz w dowolnym miejscu, chyba że charakter wykonywanej pracy wymaga realizacji powierzonych zadań w siedzibie przedsiębiorstwa. Cecha ta pozwala na łączenie tej formy pracy z obowiązkami domowymi takimi jak wychowanie dzieci, opieka nad chorym członkiem rodziny, a także łączenia pracy zarobkowej ze studiami.
Elastyczne formy zatrudnienia dotyczą również umowy o pracę, ale nie na czas nieokreślony, lecz umów związanych z wykonywaniem prac sezonowych takich jak zbieranie owoców. Praca sezonowa kojarzy nam się zazwyczaj z sezonowością pór roku, lecz według przepisów prawa interpretacja ta jest bardzo wąska. Sezonowością w przedsiębiorstwie określa się każdy okres związany z cyklicznym powtarzaniem się danego poziomu przychodów lub ilości zamówień. Oznacza to, że jeżeli firma generuje wysoki zysk zawsze w okresie od marca do maja to również jest to sezonowość i w związku z tym pracodawca może w tym okresie skorzystać z umowy o pracę na czas określony traktując ją jako pracę sezonową. Daje to możliwość przedsiębiorcy na podpisanie dowolnej ilości umów z jednym pracownikiem, gdyż sezonowość zwalnia z obowiązku zawarcia trzeciej umowy na czas nieokreślony.
